Tadalafil 5 mg — na co dzień czy na żądanie?

Tadalafil 5 mg to dawka, która zmieniła myślenie o leczeniu zaburzeń erekcji. Przez lata jedynym modelem stosowania inhibitorów PDE-5 było dawkowanie doraźne: tabletka przed planowaną aktywnością seksualną, w odpowiednim oknie czasowym, z uwzględnieniem posiłku i planowaniem zbliżenia. Tadalafil 5 mg wprowadził alternatywę — codzienną tabletkę, po której mężczyzna jest gotowy na aktywność seksualną o dowolnej porze, bez planowania, bez czekania na efekt, bez presji zegara.

Ale schemat codzienny nie jest uniwersalnie lepszy od doraźnego — to dwa narzędzia do różnych sytuacji. W tym artykule porównujemy oba schematy: codzienny 5 mg i doraźny 10-20 mg. Wyjaśniamy, dla kogo który jest optymalny, ile kosztuje każdy z nich w skali miesiąca i roku, i jak wygląda przejście z jednego schematu na drugi.

Schemat codzienny — jak działa tadalafil 5 mg

Tadalafil 5 mg stosowany raz dziennie — zawsze o tej samej porze, niezależnie od planów seksualnych — buduje stabilne stężenie leku we krwi. Po 5 dniach regularnego stosowania stężenie tadalafilu w osoczu osiąga stan stacjonarny, który odpowiada 1,6-krotności stężenia po pojedynczej dawce. To oznacza, że organizm utrzymuje stały, terapeutyczny poziom inhibicji PDE-5, co przekłada się na ciągłą gotowość do erekcji przy pobudzeniu seksualnym — 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu.

Okres półtrwania tadalafilu wynosi 17,5 godziny. Przy codziennym dawkowaniu nowa dawka uzupełnia lek zanim poprzednia zostanie w pełni wyeliminowana. To farmakokinetyczna podstawa schematu — akumulacja do poziomu stacjonarnego, nie jednorazowy szczyt stężenia jak przy dawkowaniu doraźnym. Efekt kliniczny jest porównywalny ze schematem doraźnym pod względem skuteczności: badania kliniczne wykazują poprawę erekcji u 67-73% mężczyzn w obu modelach dawkowania.

Schemat codzienny wymaga recepty — mimo że dawka jednorazowa (5 mg) jest niższa niż dawka OTC (10 mg). Regulatorzy uznali, że ciągła ekspozycja na lek wymaga nadzoru lekarskiego i okresowego monitorowania. Recepta jest elektroniczna — czterocyfrowy kod SMS realizowany w dowolnej aptece. Teleporada u lekarza rodzinnego, urologa lub seksuologa jest wystarczająca; nie trzeba wychodzić z domu.

Profil efektów ubocznych przy schemacie codziennym jest łagodniejszy niż przy doraźnym. Stabilne, niższe stężenie leku we krwi redukuje częstość i intensywność typowych efektów naczyniorozszerzających — bólu głowy, zaczerwienienia twarzy, zatkania nosa. Ból pleców i mięśni — efekt specyficzny dla tadalafilu — również występuje rzadziej przy 5 mg dziennie niż przy jednorazowej dawce 10-20 mg. Większość mężczyzn stosujących tadalafil codziennie po kilku tygodniach w ogóle nie odczuwa efektów ubocznych — organizm adaptuje się do stałego, niskiego poziomu leku.

Schemat doraźny — tadalafil 10 mg lub 20 mg

Schemat doraźny to klasyczny model stosowania: jedna tabletka 10 mg (bez recepty) lub 20 mg (na receptę) przed planowaną aktywnością seksualną. Tabletkę przyjmujemy co najmniej 30 minut przed zbliżeniem, choć szczytowe stężenie we krwi osiągane jest po 2 godzinach. Okno terapeutyczne rozciąga się do 36 godzin — dlatego tadalafil doraźny nosi przydomek „tabletki weekendowej".

Dawka 10 mg OTC to opcja dla większości mężczyzn z umiarkowanymi zaburzeniami erekcji. Preparaty dostępne bez recepty to Tadalafil Maxigra (Polpharma, 25-35 zł za tabletkę) i Tadalafil Maxon (Aflofarm, 25-38 zł). Dawka 20 mg — na receptę — jest przeznaczona dla mężczyzn, u których 10 mg nie przyniosło wystarczającego efektu, typowo przy zaawansowanych zaburzeniach naczyniowych w przebiegu cukrzycy lub po operacjach urologicznych.

Posiłek nie wpływa istotnie na wchłanianie tadalafilu w żadnym ze schematów — to praktyczna przewaga nad sildenafilem, który traci 20-30% skuteczności po tłustym posiłku. Alkohol w umiarkowanych ilościach jest akceptowalny, choć ciężkie picie osłabia zarówno pobudzenie nerwowe, jak i mechanikę erekcji niezależnie od farmakoterapii.

Dla kogo schemat codzienny — profil idealnego kandydata

Schemat codzienny jest optymalny w trzech scenariuszach klinicznych. Pierwszy to częsta aktywność seksualna — mężczyźni uprawiający seks 3-4 razy tygodniowo lub częściej. Przy takiej częstotliwości dawkowanie doraźne oznacza przyjmowanie tabletki co 2-3 dni, co cenowo zbliża się do schematu codziennego, ale z koniecznością planowania każdej dawki z wyprzedzeniem. Schemat codzienny eliminuje planowanie i daje stałą gotowość.

Drugi scenariusz to współistniejący łagodny rozrost prostaty (BPH — Benign Prostatic Hyperplasia). Tadalafil 5 mg dziennie jest jedynym inhibitorem PDE-5 zarejestrowanym jednocześnie w zaburzeniach erekcji i BPH. Łagodzi objawy dolnych dróg moczowych (częstomocz, nykturie, osłabiony strumień moczu) przy jednoczesnym leczeniu zaburzeń erekcji — dwa schorzenia, jedna tabletka. Dla mężczyzn powyżej 50 lat, u których oba problemy współistnieją, to rozwiązanie upraszczające terapię i redukujące liczbę stosowanych leków.

Trzeci scenariusz to czynnik psychologiczny. Mężczyźni z silnym komponentem lękowym — strach przed porażką, obsesyjne myślenie o erekcji, „lęk przed zbliżeniem" — zyskują na schemacie codziennym poczucie bezpieczeństwa, które redukuje stres. Wiedza, że „lek działa stale, nie muszę o nim pamiętać przed zbliżeniem", pozwala oderwać się od myślenia o erekcji i skupić na przeżywaniu bliskości. To efekt psychologiczny, nie farmakologiczny — ale w seksualności granica między psychologią a farmakologią jest płynna.

Dla kogo schemat doraźny — kiedy wystarczy tabletka na żądanie

Schemat doraźny jest optymalny dla mężczyzn z rzadszą aktywnością seksualną (raz w tygodniu lub rzadziej), u których zaburzenia erekcji są umiarkowane i nie towarzyszą im objawy BPH. Przy takiej częstotliwości stosowanie tabletki na żądanie jest znacznie tańsze niż schemat codzienny i równie skuteczne.

Schemat doraźny jest też wskazany na początku terapii — umożliwia ocenę tolerancji i skuteczności leku przy kontrolowanych warunkach, zanim lekarz rozważy przejście na schemat codzienny. Wiele wytycznych urologicznych zaleca rozpoczynanie od schematu doraźnego i ewentualną konwersję na codzienny po 4-8 tygodniach, jeśli pacjent spełnia kryteria (częsta aktywność, BPH, czynnik psychologiczny).

Mężczyźni ceniący elastyczność również wolą schemat doraźny — mogą stosować lek tylko wtedy, gdy planują aktywność, bez codziennego zobowiązania. Przy sporadycznej aktywności seksualnej (raz na dwa tygodnie lub rzadziej) schemat codzienny jest ekonomicznie nieuzasadniony — codzienna tabletka „na wszelki wypadek" generuje niepotrzebne koszty. Tu tabletka na żądanie jest zdecydowanie racjonalniejszym wyborem, z 36-godzinnym oknem dającym wystarczający margines spontaniczności.

Porównanie kosztów — rachunek roczny

Koszt schematu codziennego: tadalafil 5 mg na receptę kosztuje 2-5 zł za tabletkę (generyki). Przy codziennym stosowaniu to 730-1825 zł rocznie. Schemat doraźny: tadalafil 10 mg OTC kosztuje 25-38 zł za tabletkę. Przy stosowaniu raz na tydzień to 1300-1976 zł rocznie. Przy stosowaniu dwa razy w tygodniu — 2600-3952 zł rocznie.

Przy częstym stosowaniu (2-3 razy tygodniowo) schemat codzienny jest zdecydowanie tańszy — generyczny tadalafil 5 mg na receptę kosztuje ułamek ceny OTC 10 mg. Przy rzadszym stosowaniu (raz w tygodniu lub rzadziej) schemat doraźny wygrywa ekonomicznie. Punkt przełomu — częstotliwość, przy której koszty się wyrównują — to mniej więcej stosowanie doraźne raz na tydzień.

Warto też wziąć pod uwagę koszty pośrednie: schemat doraźny wymaga planowania (kiedy wziąć tabletkę, czy na pusty żołądek — choć przy tadalafilu to mniej istotne niż przy sildenafilu), co u części mężczyzn generuje stres obniżający skuteczność terapii. Schemat codzienny eliminuje te koszty psychologiczne — codziennie rano przyjmujemy tabletkę jak witaminę i nie myślimy o tym więcej. Dla wielu mężczyzn ta prostota jest warta różnicy cenowej, nawet przy rzadszej aktywności seksualnej.

Niezależnie od wybranego schematu: tadalafil jest bezwzględnie przeciwwskazany przy jednoczesnym stosowaniu nitratów (nitrogliceryna, diazotan izosorbidu). Po zażyciu tadalafilu — zarówno w schemacie codziennym, jak i doraźnym — należy odczekać minimum 48 godzin przed podaniem nitratu. Decyzję o wyborze schematu najlepiej podjąć z lekarzem, który uwzględni częstotliwość aktywności seksualnej, współistniejące schorzenia (szczególnie BPH), stosowane leki i preferencje pacjenta.